غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
52
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
ديكتاتورى سهم قابل ملاحظهاى ايفا كرد . وى كابينه خود را در بيست فروردين به محمد رضا معرفى كرد . به نقل استيوارد راكول يازده نفر اعضاى كابينه او از ميان فراماسونرىهايى بود كه اقبال در عصرهاى يكشنبه بهعنوان يك عضو در ميان آنها شركت مىكرد . « 1 » اولين اقدام كابينه اقبال لغو حكومت نظامى در تهران بود كه از 28 مرداد 1332 ه . ش تا اواسط فروردين 1336 ه . ش وجود داشت . « 2 » وى برنامه دولت خود را اجراى منويات شاهنشاه اعلام كرد . « 3 » نخست وزيرى اقبال از 15 فروردين 1336 تا هشتم شهريور 1339 دوام آورد . تشكيل ساواك و قبول نمودن دكترين آيزنهاور در دوره صدارت او بود . در دوره نخست وزيرى اقبال مشكلات اقتصادى ايران روزبه روز افزايش يافت و فساد ادارى آن چنان گسترده شد كه تحت فشار آمريكا مجلس قانون « از كجا آوردهاى » را تصويب نمود و طرح اوليه اصلاحات ارضى را به مجلس ارائه نمود . دامنه اعتراضات مردم در زمان اقبال روز به روز افزايش يافت ، دولت به جاى حل مشكلات و معضلات مردم ، فشار و اختناق را تشديد نمود كه اين خود سبب تعميق تضاد بين مردم و رژيم گرديد . تحولات غير منتظره در همسايگى ايران كه ناشى از پيروزى كودتاى عبد الكريم قاسم و سرنگونى رژيم پادشاهى عراق و سرنگونى ديكتاتورى عدنان ( پاپا ) در تركيه و تشديد اختلاف بين ايران و شوروى ، رژيم ايران را وادار به عقبنشينى نمود . ازسوىديگر مبارزات انتخاباتى در ايالات متحده آمريكا و تأكيد حزب دموكرات بر انجام اصلاحات در كشورهاى اقمارى ، جهت مقابله با كمونيسم ، موقعيت رژيم ايران را تضعيف مىنمود . در اين دوره رجال سر سپرده و وابسته به دو جناح آمريكايى -
--> ( 1 ) - همان / 67 . ( 2 ) - مسعود بهنود : نخست وزيران ايران از سيد ضياء تا بختيار / 424 . ( 3 ) - همان / 479 .